[Chia sẻ] Bạn có nghĩ rằng khi mệt, “học bá” nghỉ ngơi cũng khác người thường?

Bạn có nghĩ rằng khi mệt, “học bá” nghỉ ngơi cũng khác người thường?

Chuẩn không cần chỉnh! Thực tế phũ phàng thế này: Ngay cả lúc nghỉ, học bá cũng chẳng giống bạn.

Hồi năm nhất, tôi cũng như bạn: mệt là lướt điện thoại, đu drama, xem show giải trí, “thả trôi” bản thân. Trong khi đó, các bạn học giỏi quanh tôi lại kiểu “vừa học vừa giải trí”: học môn phụ, tập nhạc cụ, học ngoại ngữ thứ hai,… Điều này khơi dậy sự tò mò và quyết tâm “cá ươn lật mình” của tôi.

Sau nhiều năm quan sát các học bá khắp thế giới, tôi phát hiện ra hai điều: Nghỉ ngơi quan trọng và nghỉ ngơi có bí kíp. Nghỉ đúng cách không chỉ tăng hiệu suất mà còn giúp bạn tích lũy thêm kiến thức/kỹ năng – đây chính là “siêu năng lực” học trong lúc nghỉ. Nhờ áp dụng cách này, tôi đã:
– Từng bước cải thiện điểm số, viết luận điểm cao.
– Học tiếng Đức, tập chèo thuyền, đọc 5+ cuốn sách ngoài giờ.
– Luôn vui vẻ, không bao giờ cảm thấy kiệt sức.

Cuối cùng, đám đàn em đã gọi tôi là “học bá”. Là một con người thích hệ thống hóa, tôi đóng gói các “bí kíp nghỉ ngơi” này thành 4S: Speak, Switch, Sports, Sleep.

1. Speak (Nói)
Hiệu quả: Thư giãn não + hiểu sâu kiến thức.
Khi nào dùng: Khi đầu óc quá tải, rối bời.
Cách làm: Giải thích kiến thức cho bạn bè, đồng môn, hoặc thậm chí… tưởng tượng có người nghe.

Bí kíp này ra đời từ thời cao học. Tôi và bạn cùng phòng (tiến sĩ ngành thần kinh) hẹn nhau mỗi 2 tiếng gặp ở bếp để kể về tiến độ nghiên cứu. Vì cô ấy không biết gì về âm nhạc (và ngược lại), chúng tôi buộc phải diễn giải mọi thứ đơn giản nhất. Hóa ra, đây chính là kho báu – chúng tôi nhớ kiến thức sâu hơn và đối đáp trôi chảy cả những câu hỏi hóc búa nhất của giáo sư. Sau này, tôi biết đây chính là Kỹ thuật Feynman.

Tóm gọn: Bậc thầy như Feynman còn dùng, bạn cứ yên tâm áp dụng!

2. Switch (Chuyển đổi)
Hiệu quả: Sảng khoái + tập trung hồi sinh.
Khi nào dùng: Khi thấy chán, hiệu suất giảm.
Cách làm: Chuyển sang một hoạt động đòi hỏi sự tập trung khác – sở thích, việc nhà, v.v.

Con người có một “lỗi hệ thống”: Chúng ta nghi..ện thông tin như động vật ngh..iện thức ăn [1]. Điện thoại thỏa mãn cơn nghi…ện này bằng những cú lướt “dopamine” (tin nhắn, meme, tin giật gân). Nhưng điều này phá hủy khả năng tập trung – thứ càng không dùng càng mất.

Giải pháp: Nghỉ ngơi không dính đến màn hình.

Hãy thử:
Làm đồ thủ công, đọc sách, nấu ăn, dọn dẹp.
Bất cứ việc gì làm một cách chánh niệm.

Kết quả: Não được refresh 100%, 0% cảm giác tội lỗi.

3. Sports (Vận động)
Hiệu quả: Tăng tập trung, cải thiện trí nhớ, đốt mỡ.
Khi nào dùng: Khi cảm thấy chán ghét học tập.
Cách làm: Bất kỳ môn thể thao nào có độ thử thách.

Nghiên cứu từ Hà Lan và Mỹ chỉ ra: Sinh viên tập thể dục đều đặn tập trung tốt hơn. Học bá hiểu điều này rõ lắm. Tôi từng bị “dắt mũi” thử đủ môn: chèo thuyền, CrossFit, yoga, ba môn phối hợp…

Tips: Đặt mục tiêu nhỏ mỗi ngày (ví dụ: +1 cái chống đẩy, +1 tư thế yoga). Tiến bộ từng chút = động lực tức thì.

4. Sleep (Ngủ)
Hiệu quả: Reset não bộ.
Khi nào dùng: Khi buồn ngủ.
Cách làm: Nằm xuống, nhắm mắt.

Tiến hóa để lại cho chúng ta “lỗi hệ thống” thứ hai: Não tích tụ “rác” và cần ngủ để dọn dẹp qua hệ thống glymphatic. Ngủ không đủ = chiếc điện thoại đầy bộ nhớ đệm – càng lúc càng ì ạch.

Tôi là một kẻ đam mê âm nhạc, nghiện ngôn ngữ, và chuyên gia bơi bướm.