[Chia sẻ] TRẢI LÒNG KINH NGHIỆM LẬP NGHIỆP Ở VIỆT NAM
TRẢI LÒNG KINH NGHIỆM LẬP NGHIỆP Ở VIỆT NAM
Chào cả nhà, ban đầu chỉ định đăng thông tin tuyển dụng cho công ty, nhưng sau khi đọc mấy bài post, mình thấy như ký ức ùa về. Cảm thấy phải đặt bút chia sẻ với các bạn chút về trải nghiệm đã qua với tư cách là DHS về nước năm 2012. Hy vọng sẽ cung cấp thêm cho các bạn góc nhìn về cơ hội việc làm ở Việt Nam thời điểm hiện tại.
Lúc tốt nghiệp ở Pháp ngành tài chính, mình cũng đứng ở ngã ba đường như các bạn, về hay ở lại. Cũng cân nhắc những vấn đề các bạn đang lăn tăn bây giờ như: cơ hội làm việc, thu nhập, môi trường xã hội, cơ hội lấy vợ lấy chồng vv và vv.
Sau 7 năm lăn lộn ở Việt Nam, giờ mình và các bạn bè có build được một công ty phần mềm, cuộc sống cũng gọi là thoải mái thì mình đúc kết lại mấy cảm nhận thế này:
1/ MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC VÀ THU NHẬP:
-
môi trường làm việc ở Việt Nam thì rất vô cùng. Với các công ty đa quốc gia thì không có quá nhiều khác biệt so với nước ngoài nhưng với các công ty Việt Nam, thì rất phụ thuộc và định hướng của chủ công ty và thị trường, sản phẩm họ đang làm. Các công ty có nhiều yếu tố Việt Nam thì văn hóa sẽ đặc thù Việt Nam hơn (ví dụ như công ty xây dựng, bất động sản, xuất nhập khẩu, sản xuất…), các công ty nhiều yếu tố nước ngoài hoặc digital thì văn hóa sẽ lai nước ngoài khá nhiều (ví dụ như: digital marketing, software, e-commerce….). Khi bạn phỏng vấn hoặc chọn công ty để apply, nên research kỹ về công ty đó, có thể search linkedin để tìm contact và chủ động liên hệ hỏi han. Các công ty mà có website trình bày đẹp và logic, nhân sự nhiệt tình hoặc các tiếp xúc cảm giác làm việc có quy trình là một điểm cộng vì các công ty ở Việt Nam chuyên nghiệp, chuẩn chỉnh không nhiều.
-
cơ hội việc làm: nếu chuyên môn của bạn thuộc nhóm ngành đang lên ở Việt Nam như CNTT, Design, Data Scientist, Digital Marketing… thì khả năng thu nhập tăng theo năng lực là rất cao vì tốc độ tăng trưởng của thị trường nhanh hơn tốc độ đào tạo. Các công ty luôn khát người tài, ngoại ngữ tốt, được đào tạo bài bản mà không có. Ví dụ sát sườn như công ty mình tuyển Senior Developer lương 2100$ mãi chưa được. Ngược lại, các ngành mà VN đã bão hòa nhân sự như kế toán, tài chính, du lịch, khách sạn… hoặc chưa có cơ hội phát triển, nặng tính độc quyền, bậc lương chung thấp như năng lượng hạn nhân, hàng không, nông nghiệp… thì về Việt Nam xác định đủ ăn, chứ phát triển và tỏa sáng là khá khó. Nên trước khi về bạn cần nghiên cứu nghiêm túc về ngành mình muốn đầu quân
-
nếu xác định không làm đúng nghề, đúng ngành thì cơ hội là 50/50: bạn nào kỹ năng mềm tốt, linh hoạt, có khả năng học tập nhanh thì thực sự cơ hội rất nhiều. Bạn nào cứng nhắc thì hơi khó. Nhưng có một điểm cộng là với trình độ ngoại ngữ và tác phong làm việc ở nước ngoài sẵn, thì các bạn được ưu tiên hơn các nhân sự đào tạo thuần ở Việt Nam (mặt bằng chung, ko bao gồm những cá nhân xuất sắc, năng động). Trong khi cùng trình độ, kỹ năng như vậy, ở nước ngoài bạn chỉ ngang trung bình hoặc dưới trung bình, thêm việc bị điểm trừ vì là người nước ngoài có nhiều hạn chế trong giao tiếp, văn hóa và thủ tục visa (ai bảo nước ngoài không phân biệt chủng tộc?)
-
ngoài ra nếu bạn muốn kiếm việc ở Việt Nam, thì không tính các profile đặc sắc, bạn nên xác định mức lương TB hoặc hơn chút của thị trường trong nước vì 2 lý do: 1. yêu cầu mức lương tương đương mức bạn đạt được ở nước ngoài là hầu như không thể vì dễ phá vỡ cấu trúc lương của tổ chức, 2. bạn chưa chứng minh được giá trị của mình nên rất khó để đàm phán lương. Nhưng cũng đừng lo lắng, vì một khi bạn chứng minh được năng lực thì các công ty đều sẵn sàng trả mức cao trên thị trường, hoặc áp dụng mức tăng đặc biệt (+30%, +50%, x2..) trong 1 nốt nhạc (thay vì 5%-10% như mức TB ở nước ngoài) để giữ người tài. Cũng thêm 1 yếu tố cần cân nhắc thu nhập là so sánh tương quan giữ thu nhập và mức chi tiêu ở Việt Nam. Ví dụ với mức 2400$ ở nước ngoài thì bạn chỉ đủ ăn, đủ tiêu, đủ thuê nhà và nuôi con trường công, thì mức này ở Việt Nam bạn có thể sống rất thoải mái, mỗi tháng du lịch 1 lần, con học trường song ngữ, mua nhà, tậu xe ko cần trả góp vvv.
Nên chốt lại mọi lựa chọn đều có được mất. Nếu bạn thích sự ổn định hoặc làm ngành mà VN chưa phát triển, khó phát triển thì nên ở lại. Còn muốn thử thách, làm ngành Vn đang tăng trưởng, nhiều cơ hội thì nên về.
2/ CƠ HỘI LẤY CHỒNG LẤY VỢ:
-
cá nhân mình thấy, và đánh giá từ các trường hợp xung quanh mình thì các chị em phụ nữ khi ở lại nước ngoài dễ lấy được chồng theo chuẩn “lãng mạn, chia sẻ việc nhà, tôn trọng sự công bằng, hỗ trợ vợ phát triển sự nghiệp” hơn là về nước. Lý do là những điều các chị em thấy ở đàn ông nước ngoài nó là chuẩn chung của cả xã hội rồi, còn ở Việt Nam thì mới bắt đầu phổ biến. Tình trạng chồng nhậu nhẹt, vì đàn đúm quên vợ con còn nhiều. Hơn nữa các chị em du học thì thường tri thức cao, yêu cầu về đối tác càng cao mà ở mức cao như vậy thì ở Việt Nam cũng xếp vào “hàng hiếm giá chát”. Các em gái trẻ đẹp, dịu dàng ở Việt Nam thì quá nhiều rồi nên khó có cơ hội cạnh tranh.
-
ngược lại, với các anh thì về nước lại nhiều cơ hội lấy vợ hơn do ở nước ngoài, các anh khó cạnh tranh với dân bản địa về vóc dáng, sức khỏe, năng lực thăng tiến trong khi về VN, các anh lại trở thành các sao sáng do năng lực và cơ hội phát triển trên nhiều mặt bằng chung. Các bạn mình ở nước ngoài ế sưng ế sỉa nhưng về Việt Nam đều đuề huề vợ đẹp con khôn.
Một số bạn đọc có thể thấy đụng chạm, nhưng đây là thực tế. Nếu bạn quan trọng việc tìm bạn đời thì cũng nên cân nhắc yếu tố này để có chiến lược phù hợp.
3/ MÔI TRƯỜNG SỐNG:
-
Ô nhiễm: lúc mới về mình cũng sợ ô nhiễm, nhưng ở vài năm thì cũng quen, và thấy có nhiều cách giải quyết, miễn là bạn có điều kiện tài chính. Ví dụ ở khu đông dân cư, chật chội thì move ra khu đô thị mới, quy hoạch thoáng hơn. Cuối tuần đi chơi ngoại ô, dã ngoại thay vì ở trong thành phố. Đi xe máy hít bụi thì phấn đấu đi ô tô sạch sẽ, con đỡ ho hắng hoặc đi các phương tiện công cộng (xe bus cũng sạch đẹp và rẻ không kém nước ngoài mấy, sắp tới còn có tàu điện ngầm, tàu trên cao..) nên về mặt này dễ khắc phục
-
Dân trí thấp: lúc mới về các bạn sẽ hơi bị sốc văn hóa như đi đâu cũng thấy người dân bất lịch sự, xin lỗi cám ơn chắc là của hiếm. Khạc nhổ bừa bãi, thuốc lá phì phèo thường xuyên. Nhưng cái này va chạm cũng ít thôi, lâu dần là quen nhất là nếu các bạn đi làm ở các công ty nước ngoài, môi trường văn minh, tối về đi siêu thị thì cuộc sống không khác nước ngoài là mấy.
-
Tiện ích: cái này ở nước ngoài chắc còn lâu mới bằng Việt Nam. Ở VN cần gì là có ship, thanh toán online, cashless nhoay nhoáy. Các dịch vụ làm xuyên cuối tuần nên bạn không phải lo chủ nhật mọi thứ đều nghỉ. Mà chi phí lại rẻ hơn nhiều so với nước ngoài, chất lượng thì tương đương (bạn nào bảo ở Việt Nam ăn uống bẩn là không đúng nha, giờ cũng theo chuẩn hết)
-
Học hành: học hành thì nếu con bạn học trường công, xác định sẽ thấy choáng và nhiều cái khó chấp nhận (quà cáp cô giáo, nhìn mặt cô đoán chương trình, khả năng sư phạm hên xui). Nhưng với các bạn ở nước ngoài về thì đa phần đều phấn đấu cho con học tư chất lượng cao. Học tư CLC thì khoản chăm sóc còn hơn nước ngoài. Chương trình học thì bố mẹ đâu cũng phải sát sao con nếu muốn con thành tài. Còn xác định học đơn giản happy thì ở Việt Nam cũng nhiều lựa chọn lắm.
Mình đi qua một số điểm mà chắc bạn nào cũng lăn tăn khi quyết định về hay ở. Tóm lại là cơ hội ở đâu cũng đó, quan trọng là cơ hội đó có phù hợp năng lực và nguyện vọng của bạn hay không thôi.
