[Chia sẻ] Quan điểm về việc học hành của con cái

Tôi theo trường phái chill dad, vợ tôi thì kiểu gentle parenting, nói chung là dễ dãi nên nhàn. Cách thực hành tôi đã chia sẻ ở bài viết vào tháng 11/2024 trên trang cá nhân. Tuy nhiên, phương pháp này cũng phải vượt qua hoài nghi và áp lực của bản thân lẫn xã hội để kiên định theo con đường đã chọn.

Chia sẻ thêm với các bạn một số quan điểm cá nhân của tôi về một số việc học hành:

– Không học trước chương trình, chỉ cần học bằng với chương trình trên lớp. Việt Nam có thói quen dạy trước nhưng các nước phát triển hơn không như vậy. Tôi có chị bạn có con học ở trường quốc tế (đơn ngữ), chị nói rằng từng bị cô giáo nhắc nhở là ở nhà không được dạy trước bài ở lớp. Việc giỏi hơn nhờ biết trước tạo ra ảo giác về việc giỏi, có thể gây hại về lâu dài. Tôi thấy rất đúng.

– Học Tiếng Anh. Cụ thể là môn Writing để thi IELTS. Nam Long thi Ielts được 6.5 Writing. Tôi thấy quá hợp lý. Một đứa lớp 7 chưa biết viết một bài văn nghị luận đơn giản ra hồn bằng tiếng Việt thì làm sao viết luận tiếng Anh 7.0 chứ đừng nói 8-9 chấm. Tương tự, tôi cũng không khuyến khích con tôi tham gia các hùng biện cho tới khi học lớp 10 hoặc lớn hơn. Vì tôi cho rằng khi kiến thức xã hội còn quá ít ỏi, thì tất cả các quan điểm tranh luận có ý nghĩa gì?

– Học âm nhạc, thể thao, cờ vua, lập trình, rubik… Có chút tài lẻ nhìn ngầu, nhưng cũng không làm tụi nhỏ giỏi hơn hay thông minh hơn bao nhiêu nếu nó không thích. Khuyến khích thử để tìm ra năng khiếu, nhưng nếu không có năng khiếu mà con cảm thấy “bị học” thì thôi, nghỉ sớm. Nam Long nói với tôi “quan trọng nhất là vui và có thể xem các môn đó như một sở thích, nếu không sẽ có tác dụng ngược lại”. Và tôi thấy bạn nói có lý.

– Lạm dụng học các kỹ năng như tính nhẩm siêu nhanh, soroban… Vui chút thì được, nhưng đừng làm quá. Đừng coi mấy bạn tính nhanh là siêu thông minh, việc này dễ làm ba mẹ kỳ vọng con mình quá mức. Vì các chiêu trò tính nhanh vậy chỉ dùng được cho mấy cuộc thi ở trung tâm, chứ Cộng trừ nhân chia tiền bạc, tính toán bài vở thì dùng máy tính giùm.

– Quá lễ phép, từ tế và vâng lời. Nghe hơi lạ, nhưng ba mẹ có con quá vâng lời và dễ bảo cũng sợ sau này bị người khác lợi dụng. Con phải có chính kiến, phải có lúc mạnh mẽ và đứng lên vì bản thân mình. Đời đâu phải gặp người tốt phải không? Nam Châu nhà tôi bắt đầu cũng quá lễ phép và nhường nhịn. Giờ thì đã biết đặt câu hỏi “tại sao?” và “sự công bằng”: “tại sao con phải như vậy?”, “tại sao anh Pu không phải làm như con?”, “như vậy là không công bằng…”

– Quá hoàn thiện và chỉnh chu. Người lớn thường kỳ vọng trẻ con phải ăn nói điềm đạm, đối đáp gãy gọn, câu từ chuẩn chỉnh. Như vậy là quá nhiều. Hãy để bọn trẻ ngây ngô, tinh nghịch và trẻ con như chính độ tuổi của mình. Những gì thuộc về trưởng thành, hãy chờ khi 18 tuổi. Ví dụ: Nam Long là một đứa vui tính một cách lầy lội. Chuyện gì ở lớp nó cũng kể với tôi theo cách nó kể cho một đứa bạn thân. Tôi và nó giống bạn bè hơn khoảng cách ba-con. Tôi thích thế.

– Xem thất bại là bài học. Nam Long làm bài thường xuyên chép sai đề. Chỉ việc đơn giản là chép từ dòng trên xuống dòng dưới thôi mà một bài kiểm tra có thể sai 4 chỗ. Phụ huynh nào nóng tính chắc cho ăn vài gậy. Nhưng tôi thấy đó cũng là một bài học tốt, để những bài kiểm lớn hơn không lặp lại sai lầm. Trước đây Long đi thi tôi dặn dò gì thì cũng “con biết rồi”, giờ tôi chỉ nói “đừng như bài trước nhé”, thế là xong.

– Còn nhỏ thì học từ cuộc sống chứ không phải học từ sách vở. Một số phụ huynh con mới 12-18 tháng đã bắt đầu suy nghĩ cho con mình học cái gì. Tôi thấy như vậy là quá sớm. Cả hai đứa nhà tôi đều không biết đọc biết viết trước khi vào lớp 1, nhưng đứa nào cũng biết vòng đời của nước, quá trình phát triển của cây, mặt trăng xoay quanh trái đất và trái đất xoay xung quanh mặt trời…Cuộc sống đầy bài học thú vị.

– Đừng cho con dùng Facebook, tối thiểu là tới lớp 8. Cũng may thằng Nam Long nhà tôi chưa dùng Facebook, nên tôi nói gì ở trên này nó cũng không biết.

Phương pháp vẫn là dành nhiều thời gian để chơi với con. Hiện tại lịch của tôi thế này:

– Dành thời gian cho con mục tiêu là 1 tiếng/ngày dù bận rộn đến mấy để điểm qua việc học hành, ngủ nghỉ, bạn bè trường lớp, thời gian thiếu thì bù lại vào bữa tiếp theo.

– Mỗi tuần ít nhất 1 ngày chơi hết mình theo chủ đề con thích, cụ thể là 1 buổi cho Nam Châu và 1 buổi cho Nam Long, nếu gộp được vào thì coi như được 2 buổi cho 2 anh em.

– Nhà tôi thuộc dạng nghiện thể thao. Dù không có nhiều thời gian nhưng vẫn cố gắng chơi nhiều nhất có thể. Cả nhà đang chơi chung môn bóng bàn tuần 1-2 buổi, Nam Long thì học thêm 2-3 buổi với thầy, Nam Châu là thành viên thường xuyên ở sân chơi em bé. Cuối tuần thì đi bơi, chạy bộ. Tính thời gian chơi thể thao vào thời gian dành cho con cũng hết sức hợp lý.

Nói chung là chill và enjoy. Học hành từ từ tính.