[Chia sẻ] Bạn là tuýp phụ huynh nào?
Chúng ta sinh ra ở một đất nước chưa/ không coi tiếng Anh là một ngôn ngữ thứ hai. Chỉ theo chương trình học công, nói luôn là không đủ. Ấy vì thế mà cả xã hội ta, cả phụ huynh, cả nhà trường, cả giáo viên phải gồng mình lên để đẩy thuyền cho con em của chúng ta tốt hơn thế hệ trước ở thứ ngôn ngữ hữu dụng nhất thế giới này. Mình cũng nằm trong số đó, vừa không ngừng đẩy thuyền cho bản thân, vừa lựa đẩy thuyền cho các phụ huynh, học sinh sao cho phù hợp, và quan trọng cực kỳ, đó là đẩy thuyền cho chính đứa trẻ của mình.
May thay, với nguồn dữ liệu khổng lồ từ Internet, ở một thời đại mà cái gì cũng online, chúng ta đã mang được phần nhiều cái thứ gọi là “môi trường học” đến cho con em mình, kể cả bạn là giáo viên, hay phụ huynh, kể cả bạn là cha mẹ giỏi English hay dở Tiếng Anh. Ấy nhưng, lặn ngụp trong thế giới dữ liệu khổng lồ ấy, trong thế giới mà nhà nhà khoe con mình nói tiếng Anh như gió, đọc sách tiếng Anh vanh vách, trong thế giới mà người người chia sẻ lộ trình song ngữ, đồng hành các kiểu, chia sẻ hàng trăm đường link (cái mà đôi lần bạn đã ham hố dành cả buổi lưu lại ở một nơi nào đó trong máy tính, xin được bằng được “trọn bộ” rồi chẳng bao giờ sờ đến), bạn có lúc nào cảm thấy mình hoang mang, bối rối, không biết phải làm gì để giúp đỡ đứa trẻ của mình giỏi như con nhà người ta hay không?
Thực ra, khi mọi chuyện trở nên phức tạp, hãy cố gắng quay trở lại với những điều đơn giản nhất, đó là trả lời 2 câu hỏi: BẠN LÀ AI? Và BẠN MUỐN GÌ?. Đây cũng là câu hỏi lớn trong cuộc đời mỗi một con người, chứ không riêng gì việc học tiếng Anh.
P1: Bạn là tuýp phụ huynh nào?
Theo mình, bạn có thể là một trong 4 TUÝP phụ huynh sau đây:
TUÝP SỐ 0 (CHA MẸ KHÔNG ĐỒNG HÀNH CÙNG CON)
Bạn là tuýp cha mẹ vô cùng bận rộn và/ hoặc hoàn toàn không biết tiếng Anh, thôi thì trăm sự nhờ thầy cô. Tuýp cha mẹ này rất nhiều, thực ra cũng chẳng phải tại chúng ta. Cuộc sống này còn bao mối lo toan, căng thẳng. Tuýp cha mẹ này quan niệm việc của con là học, việc của mẹ là kiếm tiến, cứ thế mà làm. Cũng được, nhưng tiếng Anh nó hơi khác với các môn học khác. Nếu bạn muốn con giỏi tiếng Anh, đồng nghĩa với việc phải duy trì kỷ luật đều như vắt chanh hàng ngày (trừ khi con bạn đẻ ra đã tự giác, hoặc thiên phú về ngôn ngữ), bạn phải đổ thật nhiều tiền vào thầy cô để trông/ rèn con bạn học (mà chưa chắc đổ nhiều thế đã ra gì). Bằng không, thì cứ để thuận tự nhiên, bạn phải chấp nhận trình độ của con mình, không nên than sao con học mãi mà không tiến bộ, đừng so sánh với những đứa trẻ mà bố mẹ nó ngày nào cũng duy trì kỷ luật về việc học hoặc bố mẹ nó học tiếng Anh từ bé, tội đứa trẻ lắm. Nếu bạn là Tuýp 0, hãy chuẩn bị duy nhất một thứ, đó là TIỀN nếu muốn con “giỏi” tiếng Anh. Không có lộ trình nào giúp được Tuýp 0, và thực ra họ cũng không cần đến lộ trình gì cả.
TUÝP SỐ 1 (CHA MẸ KÉM TIẾNG ANH)
Bạn là tuýp cha mẹ coi trọng việc đồng hành cùng con, sát sao con học tập, cơ mà bạn thực sự không có hứng thú/ động lực/ tình yêu gì với ngôn ngữ này do là từ ngày xưa đã có tuổi thơ không mấy suôn sẻ với môn học này, học mãi mà cảm giác mình “không có năng khiếu” nên thành ra nản. Tuýp này mình đánh giá khá cao vì ít ra, họ hiểu được giáo dục gia đình quan trọng như thế nào. Điều này sẽ giúp bạn đi cùng con trên suốt quãng đường trưởng thành. Bạn không học Tiếng Anh có thể là do bạn tự giới hạn mình và/ hoặc còn nhiều nỗi lo kinh tế cần phải đảm đương, tâm không đủ tĩnh để học hành gì giờ này, vân vân. Với tuýp phụ huynh này, bạn cần một trường học/ trung tâm và/ hoặc một/ vài giáo viên giỏi tiếng Anh mà bạn đặt niềm tin để “theo”. Bạn sẽ kiểu muốn là giáo viên giao bài, bạn sẽ chỉ việc đảm bảo con làm bài giáo viên giao (cả bài chính cả bài bổ trợ nâng cao), thế là đủ và hợp lý với bạn. Tuýp 1 này chính là kiểu mà người ta hay động viên là “Mẹ không giỏi tiếng Anh cũng dạy con được tiếng Anh” đó. Không giỏi (tức là chỉ biết rất sơ đẳng, ngày xưa học tiếng Anh trên lớp thuộc kiểu phình phường), nhưng chăm, thì vẫn cần có người dẫn đường chỉ lối mới đi được xa, đi được dài, và vững chắc. Thế nhưng, tuýp này bạn cần lưu ý một điều, vì là tâm huyết với con nhưng không vững tiếng Anh nên các bạn có thể lâm vào tình trạng “hay đâu chầu đấy”, group nào cũng đăng bài, livestream nào cũng có mặt, dẫn đến mất thời gian, đi lung tung, thiếu trọng tâm. Muốn giúp con tự học lắm nhưng mà đọc sách tiếng Anh/ sách hướng dẫn giúp con học tiếng Anh bài bản là bạn lại bùng nhùng cái lỗ tai, không thẩm thấu được. Mình sẽ nói kỹ hơn việc các bạn cần làm ở các phần tiếp theo.
TUÝP SỐ 2 (CHA MẸ KHÁ TIẾNG ANH)
Bạn là tuýp cha mẹ học trung bình/ khá tiếng Anh ngày xưa (ngữ pháp), cũng chưa tự tin nghe nói lắm vì công việc không đòi hỏi nhiều. Nếu bạn tự giới hạn bản thân ở đây thì bạn quay về TUÝP 1. Còn TUÝP 2 sẽ thuộc kiểu mong muốn cải thiện bản thân để đồng hành cùng với con cho chất lượng, cũng là để tiết kiệm chi phí phụ thuộc vào thầy cô/ trung tâm. Tuýp này là những bố mẹ mình phục nhất, vì ngoài thời gian dành cho con, họ còn lấy con làm động lực học tập và phát triển bản thân. Nhiều người thức dậy từ 3-4h sáng để học, tập luyện, duy trì lối sống kỷ luật. Cách thức đồng hành và kết quả học tập của con những cha mẹ tuýp này phụ thuộc vào câu trả lời cho câu hỏi: Bạn muốn con giỏi Tiếng Anh như thế nào? Mình sẽ trả lời ở các phần lộ trình sau.
Còn nếu bạn là tuýp cha mẹ học khá/ giỏi tiếng Anh, có khả năng giao tiếp tiếng Anh, thường xuyên dùng tiếng Anh trong công việc, đọc tài liệu tiếng Anh của con qua cái là biết để chỉ cho con được. Tuýp này thì thường bận rộn, thu nhập khá, có hai khả năng:
TUÝP SỐ 3 (CHA MẸ GIỎI TIẾNG ANH)
Nếu bạn quá bận với công việc không liên quan gì đến giáo dục, bạn gửi gắm hết cho trường lớp, con học gì kệ, thì bạn là TUÝP 0. Nhưng như vậy thì sẽ lãng phí tài nguyên của nhà trồng được, tài nguyên này lại là tài nguyên quý hiếm không gì thay thế được vì trên đời này chỉ có mỗi bạn là cha/ mẹ của con của bạn, mang cả ruột gan ra dạy con, để con mình tiến bộ. Tuýp 03 sẽ cố gắng đảm bảo con làm đủ bài tập thầy cô giao và dành thời gian đọc sách/ tắm Tiếng Anh/ nói tiếng Anh với con mỗi ngày. Như thế là bạn đã có thời gian mà người ta gọi là chất lượng bên con, dạy con thứ mà bạn giỏi. Hãy dành chút thời gian xác định rõ bạn muốn gì, thay vì cứ để cuộc sống bận rộn này cuốn trôi đi. Hỗ trợ con như thế nào là vừa đủ và hợp lý cho tuýp cha mẹ này, mình sẽ nói kỹ hơn ở phần lộ trình.
TUÝP SỐ 4 (CHA MẸ CHUYÊN VỀ TIẾNG ANH)
Dành thời gian và tâm sức để lục lọi, sục sạo, tìm tài liệu, dạy con đủ thứ loại, cho con học trường có giáo viên nước ngoài, thậm chí tự mở trường/ trung tâm cho con học, con nói tiếng Anh gần như/ hoặc hơn cả tiếng Việt. Tuýp này thông thường là Mẹ/ cha có điều kiện về thời gian/ kinh tế/ làm giáo dục/ liên quan đến xuất bản, văn hóa, giáo dục/ giáo viên tiếng Anh. Tuýp này nếu xét về giáo dục tiếng Anh cho con thì là cực phẩm rồi, các cộng đồng homeschool hiện nay thường được dẫn dắt bởi họ. Nếu bạn không giỏi tiếng Anh, bạn sẽ học được nhiều điều hay ho từ họ để áp dụng cho con mình. Tuy nhiên tránh trường hợp quá kỳ vọng con mình sẽ như được như con họ, vì hơi khó, tinh hoa, chuyên môn, công việc, tham vọng của họ dành cho con, như nhau là khó, quá khó… Và cũng tránh có cái suy nghĩ tin tưởng hoàn toàn vào họ nếu bạn chọn họ để gửi gắm con mình học (trường hợp họ có mở trường, mở lớp, mở trung tâm). Cái bạn cần là chăm chỉ đồng hành cùng con, kết hợp học hỏi từ họ, con bạn cũng sẽ đạt được trình độ mà tuýp 0 bỏ bao tiền ra cũng khó mà đạt được.
Ở bài viết tiếp theo, mình sẽ đi định nghĩa rõ hơn về khái niệm “giỏi Tiếng Anh” là như thế nào để bạn xác định rõ hơn mục tiêu mà bạn muốn hướng tới là gì nhé.
Các bạn có thể đọc về Lộ trình Tiếng Anh 0-9 đầy đủ hơn tại đây nhé.
